20.08.2021

Выпушчана кніга аб трагедыі і гераізме яўрэяў Глыбоцкага раёна ў гады Вялікай айчыннай вайны

 

Кніга "Глыбоцкае гета. Яны перамаглі смерць" выйшла ў серыі "Беларусь. Трагедыя і праўда памяці" ў выдавецтве "Беларуская энцыклапедыя імя Петруся Броўкі", паведамілі БЕЛТА ў выдавецтве.

Выданне падрыхтавана "Беларускай энцыклапедыяй" пры садзейнічанні Глыбоцкага раённага выканаўчага камітэта Віцебскай вобласці і Глыбоцкага гісторыка-этнаграфічнага музея. Кніга прысвечана трагедыі і гераізму яўрэяў Глыбоцкага рэгіёна ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

"Гэта кніга - 136 старонак гісторыі, праўды і болю. Першыя главы кнігі падрабязна расказваюць пра яўрэйскую абшчыну Глыбокага, якая ўзнікла ў сярэдзіне XVI стагоддзя і стала з часам важным фактарам сацыяльна-эканамічнага развіцця Глыбоцкага краю. Гэты ачаг самабытнай культуры яўрэйскага народа быў бязлітасна знішчаны разам з пераважнай большасцю яе носьбітаў уварваўшымся ў мірны край ворагам у гады Вялікай Айчыннай вайны. У кнізе расказваецца аб гісторыі стварэння нямецка-фашысцкімі захопнікамі яўрэйскіх гета ў Глыбокім і іншых населеных пунктах рэгіёна, аб тых пакутах і катаваннях, якім рэгулярна падвяргаліся іх вязні, аб жорсткім і планамерным знішчэнні мясцовых яўрэяў нацыстамі і іх памагатымі. Усяго ў Глыбокім загінулі амаль 10 тыс. чалавек яўрэйскай нацыянальнасці", - расказалі ў выдавецтве.

Асобная глава выдання прысвечана супраціўленню нацыстам вязняў Глыбоцкага гета. Асаблівая ўвага ў ёй удзелена ўзброеннаму паўстанню глыбоцкіх яўрэяў 19 жніўня 1943 года. Яно ўспыхнула падчас аперацыі гітлераўцаў па поўным знішчэнні гета. Падчас яго былі забіты і паранены амаль 100 нацысцкіх катаў. Некаторым з паўстанцаў удалося выратавацца і прадоўжыць барацьбу з акупантамі ў партызанскіх атрадах.

"У кнізе чытач таксама знойдзе матэрыялы аб людзях Глыбоцкага краю, афіцыйна прызнаных у Ізраілі праведнікамі народаў свету. Нягледзячы на смяротную рызыку для сябе і сваіх сем'яў, яны ратавалі яўрэяў ад расправы. Асобныя главы расказваюць аб тым, як ушанавана памяць забітых і закатаваных падчас халакосту яўрэяў у самім Глыбоцкім раёне і ў Ізраілі, аб лёсах некаторых выжыўшых вязняў гета", - дадалі ў выдавецтве.

Выданне праілюстравана гістарычнымі і сучаснымі фатаграфіямі, фотакопіямі архіўных дакументаў. Пры падрыхтоўцы кнігі выкарыстаны матэрыялы з фондаў Нацыянальнага архіва Беларусі, Занальнага дзяржаўнага архіва ў Полацку, Мемарыяльнага комплексу халакосту "Яд Вашэм", Мемарыяльнага музея халакосту ў ЗША, лічбавага архіва фатаграфій Другой сусветнай вайны War Album.

БелТА